Yardım - Arama - Üyeler - Takvim
Tam Forum Görünümü: Aziz Nesin (1915 - 1995)
Mynak.Com > Genel Kültür Ve Sanat > Kim Kimdir?
tommy


1915 (20 Aralık) İstanbul, Heybeliada'da doğdu.

1925 İstanbul'da Süleymaniye'de 'Kanuni Sultan Süleyman İptidai Mektebi'nin 3.sınıfına girdi. (Sonradan okulun adı, İstanbul 7. ilkokul oldu.)

1935 Kuleli Askeri Lisesi'ni bitirip Harp Okuluna geçti.

1937 Ankara'da Harp Okulunu bitirip asteğmen oldu.

1941 2.Dünya Savaşı yıllarında 2 yıl Trakya'da çadırlı ordugahta görev yaptı.

1942 Erzurum Mustahkem Mevkii İstihkam Tb.Bölük Komutanlığına atandı. Bir bomba kazasında yaralandı. Erzincan'da depremde yıkılmış olan ordu cephaneliğinin boşaltılmasıyla görevlendirildi.

1944 Ankara'da Harp Okulu'nda açılan ilk tank kursuna katıldı.

1944 Zonguldak'ta uçaksavar top mevzileri yaptırmakla görevlendirildi.

1945 Askerlikten ayrıldıktan sonra Karagöz Gazetesinde ve Yedigün Dergisinde redaktörlük ve yazarlık yaptı, profesyonel olarak yazarlığa başladı.

1945 Tan Gazetesi'nde köşe yazarlığına başladı. (4 Aralık'ta tek parti iktidarı üniversite gençlerine Tan Gazetesi'ni yaktırdı.)

1945 Yayınlanmış ilk bağımsız yapıtı 'Parti Kurmak Parti Vurmak' adlı 16 sayfalık broşürü çıktı.

1946 Sabahattin Ali ile birlikte Markopaşa ve süreği olan gülmece gazetelerini çıkardı.

1947 Bursa'ya sürgün edilerek güvenlikte gözaltında tutuldu.

1948 İkinci kitabı olan 'Azizname' adlı taşlama kitabını çıkardı. Bu kitap için İstanbul 2.Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldı. 4 ay tutuklu olarak süren dava sonunda aklandı.

1949 İngiltere Prensesi Elizabeth, İran Şahı Rıza Pehlevi, Mısır Kralı Faruk her üçü birden Ankara'daki elçilikleri aracılığıyla Türkiye Dışişleri Bakanlığı'na resmen başvurarak, bir yazısında kendilerini aşağıladığı savıyla aleyhine dava açtılar. 6 ay hapse mahkum edildi ve ceza infaz edildi.

1952 İstanbul'da yeni kurulmaya başlanan Levent'te bir dükkan kiralayarak Oluş Kitabevi'ni açtı. Sabahları Levent'teki evlere gazete dağıtıyordu.

1953 İki küçük çocuğuyla birlikte Levent'teki kitabevinden geçimini sağlayamayınca Beyoğlu'nda Bursa Sokağı'ndaki yeni yapılmış hanın bir odasında 'Paradi Fotoğraf Stüdyosu'nu bir ortağı ile birlikte kurdu.

1955 6-7 Eylül faciası olarak tarihimize gelen İstanbul'daki azınlıkların ev ve dükkanlarının korkunç yıkımına suçlu aranmaya başlanmıştı. Aziz Nesin'de suçlu olarak Sıkıyönetimce tutuklandı.

1955 Halil Lütfü Dördüncü'nün 'Yeni Gazetesi'nde köşe yazarlığına başladı.

1956 İtalya'da (Bordighera'da) yapılan uluslararası (yirmi iki ulus) gülmece yarışmasında birincilik ödülü olan Altın Palmiye'yi 'Kazan Töreni' adlı öyküsüyle kazandı.

1957 Yine İtalya'daki aynı uluslararası yarışmada 'Fil Hamdi' adlı Öyküsüyle ikinci kez birincilik ödülü olan Altın Palmiye'yi kazandı.

1960 İtalya'da kazandığı ilk Altın Palmiye'yi devlet hazinesine bağışladı.

1961 Tanin Gazetesi'nde köşe yazarlığına başladı.

1961 Zübük adlı haftalık bir gülmece gazetesi çıkarmaya başladı.

1962 Sahibi bulunduğu Düşün Yayınevi anlaşılamayan bir nedenle bir gece yandı. Üst fiyatları 3 milyon lira olan (bugünkü para değeriyle en az yarım milyar lira) depodaki kitapları yandı.

1965 Elli yaşındayken ilk kez pasaport alabildi, ve yurtdışına çıktı. Çağrılı olduğu Berlin ve Weimar'daki Antifaşist Yazarlar Toplantısı'na katıldı. Altı ay süren bu ilk yurtdışı gezisinde, Polonya, Sovyetler Birliği, Romanya ve Bulgaristan'a gitti.

1966 Bulgaristan'da yapılan uluslararası gülmece yarışmasında birincilik ödülü olan Altın Kirpi'yi 'Vatani Vazife' adlı öyküsüyle kazandı.

1968 Milliyet Gazetesi'nin açtığı Karagöz oyunu yarışmasında 'Üç Karagöz' oyunuyla birincilik ödülü aldı.

1969 Moskova'da yapılan uluslararası gülmece yarışmasında 'İnsanlar Uyanıyor' adlı öyküsüyle Krokodil birincilik ödülü kazandı.

1970 Türk Dil Kurumu'nun oyun ödülünü 'Çiçu' adlı oyunuyla kazandı.

1972 Kimsesiz çocukları yetiştirmek için Nesin Vakfı'nı kurdu.

1974 Asya-Afrika Yazarlar Birliği'nin Lotus ödülünü kazandı.

1975 Lotus ödülünü almak için Filipinler'in başkenti Manila'da yapılan törene katıldı.

1976 Bulgaristan'da Gabrovo kentinde düzenlenen gülmece kitabı uluslararası yarışmasında birinciliği elde ederek Hitar Petar ödülünü kazandı.

1977 TürkiyeYazarlar Sendikası Başkanı seçildi.

1978 'Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz' adlı romanıyla Madaralı roman ödülünü kazandı.

1982 Vietnam'daki Asya-Afrika Yazarlar Birliği toplantısından dönüşte Moskova'da kalp hastalığından hastaneye kaldırıldı. 'Kalp Hastalıkları Araştırma Merkezi'nde bir ay kalarak tedavi gördü.

1983 ABD'de Indiana Üniversitesi'nin düzenlediği uluslararası toplantıya çağrıldı. Pasaportu geri alındığı için bu toplantıya katılamadı.

1984 (20 Aralık) Şan Sinema Salonu'nda 70. Doğumgünü töreni yapıldı.

1984 Aydınlar Dilekçesi girişiminde bulundu.

1985 Ekin A.Ş'nin kurulması girişiminde bulundu.

1985 İngitere'de PEN Kulüp onur üyeliğine seçildi.

1985 TÜYAP'ın düzenlediği 'Halkın Seçtiği Yılın Yazarı' ödülünü kazandı.

1989 'Demokrasi Kurultayı'nın toplanmasında etkin görev aldı. Oluşturulan 'Demokrasi izleme Komitesi'nin iki başkanından biri oldu.

1989 Sovyet Çocuk Fonu'nun ilk kez verilen 'Tolstoy Altın Madalyası'na değer görüldü.

1990 (19 Mart) Ankara'da Sanat Kurumu'nda 75.Yaşı kutlandı.

1991 - 1995 Yoğun etkinliklerle geçen yıllar.

1995 5 Temmuz Çeşme'deki imza günü sonrası, saat 01.05'te öldü.
tommy
Yazdığı her bir eser Türk Mizah Edebiyatı için bir miyenk taşı olan Aziz Nesin'i bu sayfalara taşıdığın için çok teşekkür ederim. Ellerine sağlık güzel çalışma.

Ben de biraz ekleme yapıyım o zaman;

HAYATI

Asıl adı Mehmet Nusret’tir. 20 Aralık 1915’de İstanbul’da Heybeliada’da doğdu. 1935 yılında Kuleli Askeri Lisesi’ni bitirip Harp Okuluna geçti. 1937 yılında Ankara’da Harp Okulunu bitirip asteğmen oldu. İkinci Dünya Savaşı yıllarında, Trakya’da çadırlı ordugahta görev yaptı. 1942’de Erzurum Mustahkem Mevkii İstihkam Tb. Bölük Komutanlığına atandı. Bir bomba kazasında yaralandı. Erzincan’da depremde yıkılmış olan ordu cephaneliğinin boşaltılmasıyla görevlendirildi. 1944 yılında Ankara Harp Okulu’nda açılan ilk tank kursuna katıldı. Aynı yıl Zonguldak’ta uçaksavar top mevzileri yaptırmakla görevlendirildi.

Aziz Nesin, 1945 yılında askerlikten ayrıldı. Karagöz Gazetesinde ve Yedigün Dergisinde redaktörlük ve yazarlık yaparak profesyonel yazarlığa başladı. Aynı yıl Tan gazetesinde köşe yazarlığı yapmaya başladı. İlk bağımsız eseri olan ‘Parti Kurmak Parti Vurmak’ adlı 16 sayfalık broşürü yine 1945’te çıktı. 1946’da Sabahattin Ali ile birlikte Markopaşa ve Gülmece gazetelerini çıkardı. Nesin, 1947 yılında yazılarından dolayı Bursa’ya sürgün edildi. İkinci kitabı Azizname’yi 1948’de çıkardı. Taşlamalardan oluşan bu kitap için İstanbul 2.Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldı. 4 ay tutuklu olarak süren dava sonunda mahkumiyet almadı. Başka bir yazısından dolayı açılan davada bu kadar şanslı olmadı. 1949 yılında İngiltere Prensesi Elizabeth, İran Şahı Rıza Pehlevi, Mısır Kralı Faruk birlikte Ankara’daki elçilikleri aracılığıyla Türkiye Dışişleri Bakanlığı’na resmen başvurarak, bir yazısında kendilerini aşağıladığı iddiasıyla aleyhine dava açtılar. 6 ay hapse mahkum edildi.

Aziz Nesin 1955 yılında 6-7 Eylül olaylarında İstanbul’daki azınlıkların ev ve dükkanlarının yıkımına karışmakla suçlandı ve sıkıyönetim tarafından tekrar tutuklandı. Daha sonra Halil Lütfü Dördüncü’nün ‘Yeni Gazetesi’nde köşe yazarlığına başladı. 1956 yılında İtalya’da (Bordighera’da) yapılan ve 22 ülkenin katıldığı Uluslararası Gülmece Yarışmasında ilk ödülü olan Altın Palmiye’yi ‘Kazan Töreni’ adlı öyküsüyle kazandı. Ertesi yıl aynı ödülü ‘Fil Hamdi’ adlı Öyküsüyle ikinci kez kazandı. 1961 yılında Tanin Gazetesi’nde köşe yazarlığına başladı. Aynı yıl Zübük adlı haftalık gülmece gazetesini de çıkarmaya başladı. 1962’de sahibi olduğu Düşün Yayınevi, sebebi bilinmeyen bir şekilde yandı. Ancak 50 yaşında pasaport alabildiği için ilk kez yurtdışına çıkışı 1965 yılında oldu. Pasaport alabildikten sonra davetli olduğu Berlin ve Weimar’daki Antifaşist Yazarlar Toplantısı’na katıldı. Altı ay süren bu ilk yurtdışı gezisinde, Polonya, Sovyetler Birliği, Romanya ve Bulgaristan’a gitti. 1972’de kimsesiz çocuklara yardım amaçlı Nesin Vakfı’nı kurdu. 1977 yılında Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanı seçildi. İlk ciddi rahatsızlığını Rusya’da geçirdi; 1982 yılında Vietnam’daki Asya-Afrika Yazarlar Birliği toplantısından dönüşte Moskova’da kalp hastalığından hastaneye kaldırıldı. Kalp Hastalıkları Araştırma Merkezi’nde bir ay kalarak tedavi gördü. 1984 yılında 12 Eylül rejimine karşı Aydınlar Dilekçesi girişiminde bulundu. 1985 yılında Tüyap’ın düzenlediği ‘Halkın Seçtiği Yılın Yazarı’ ödülünü kazandı. 1989’da Salman Rüşdi’nin Şeytan Ayetleri kitabını Türkçeye çevirtip yayınlamak istedi ancak başarılı olamadı. 2 Temmuz 1993’de Sivas’da katıldığı Pir Sultan Abdal şenliklerinde kışkırtılan radikal İslamcılar tarafından ateşe verilen Madımak Otelindeki 37 kişiyle birlikte öldürülmekten kılpayı kurtuldu. Aziz Nesin, 5 Temmuz 1995’de İzmir-Çeşme’de katıldığı bir imza günü sonrası, sabaha karşı kalp krizi geçirerek öldü. Ölümünden sonra vasiyeti gereğince Nesin Vakfı’nda bilinmeyen bir yere gömüldü.


ESERLERİ

Aziz Nesin yüzden fazla kitap yayınlamıştır. Eserleri otuzdan fazla dile çevrildi. Sanata şiirler, gerçekçi hikayeler (Millet dergisi, 1944) ile başlamıştı, dünyaca tanınan güçlü bir mizah yazarı oldu. Toplumun aksayan, yergiye elverişli olaylarını; türedi, zıpçıktı tiplerini, mizahın gereği abartmalar, rahat ve oyunlu anlatmalarla sergiledi.

Toplumun kimi tiplerini olağanüstü bir ustalıkla karikatürleştiren, bürokrasiyle alay eden, devlet çarkının işleyişindeki bozuklukları gülünçleştiren yapıtları, adının yurt sınırlarını aşarak başka ülkelerde de tanınmasını sağladı. Buna karşılık, savunduğu görüşlerden dolayı sık sık kovuşturmaya uğradı; yargılandı; hapis ve sürgün cezaları çekti. Toplumun her kesiminde, her gün yaşanan olayların çelişkili yanlarını, bunların doğurduğu gülünç durumları, her çevrede rastlanan tipleri konu edinen gülmece, romanlar yazdı.

Eserlerinde toplumsal bozuklukları, haksızlıkları, fırsatçılığı, bürokrasiyi, yanlış değer yargılarını eleştirdi. Çok geniş toplulukların kolayca sevebileceği canlı, hareketli, dolambaçsız bir anlatım yolu izledi. Bir yandan güldürürken, bir yandan da duygulandıran ve düşündüren bir yazar oldu. Onun anlattıklarına benzer terslikler, güldürücü olaylar, küçük insanı, ilerici aydını ezen bozukluklar geniş topluluklarca "Aziz Nesinlik olay" diye adlandırılmaya başlandı.

Günlük olaylardan, gazete haberlerinden, politikadan esinlenen Aziz Nesin'e zaman zaman masallar ve halk hikâyeleri de çıkış noktası oldu. Hikâye ve romanlarındaki bu tür konular ve somut insan ilişkilerine karşılık, oyunlarında insanın kişiliği, ahlaksal, toplumsal konumu gibi temaları yer yer somutlamalara yönelerek işledi. Ancak alışılmış yapıtlarının çizgisini sürdüren oyunlar da yazdı; kimi yapıtları sahneye aktarıldı. Yapıtlarının geliriyle, kimsesiz ve yoksul çocukları meslek edininceye kadar yetiştirmek üzere Nesin Vakfı'nı (Çatalca) kurdu (1972). Bu vakfın amacı "Vakfın yurduna her yıl alınacak dört kimsesiz ve yoksul çocuğu, ilkokuldan başlatarak yüksek okulu, meslek okulunu bitirinceye ya da bir meslek edininceye dek, her türlü gereksinimlerini sağlayarak barındırmak, yetiştirmek" olarak belirlenmişti.

Mayıs 1993'te Aydınlık gazetesini çıkaran Aziz Nesin gazetenin başyazarlığını da üstlenmişti. Türkiye'de ve başka ülkelerde yayımlanacak, oynanacak kitap ve oyunlarının telif haklarını Nesin Vakfı’na bıraktı.


KİTAPLARI

Hikaye kitapları:

* Geriye Kalan (1948)
* İt Kuyruğu (1955),
* Yedek Parça (1955)
* Fil Hamdi (1955)
* Damda Deli Var (1956)
* Koltuk (1957)
* Kazan Töreni (1957)
* Toros Canavarı (1957)
* Deliler Boşandı (1957)
* Mahallenin Kısmeti (1957)
* Ölmüş Eşek (1957)
* Hangi Parti Kazanacak (1957)
* Havadan Sudan (1958)
* Bay Düdük (1958)
* Nazik Alet (1958)
* Gıdıgıdı (1959)
* Aferin (1959)
* Kördöğüşü (1959)
* Mahmut ile Nigar (1959)
* Gözüne Gözlük (1960)
* Ah Biz Eşekler (1960)
* Yüz Liraya Bir Deli (1961)
* Bir Koltuk Nasıl Devrilir (1961)
* Biz Adam Olmayız (1962)
* Sosyalizm Geliyor Savulun (1965)
* İhtilali Nasıl Yaptık (1965)
* Rıfat Bey Neden Kaçınıyor (1965)
* Yeşil Renkli Namus Gazı (1965)
* Bülbül Yuvası Evler (1968)
* Vatan Sağolsun (1968)
* Yaşasın Memleket (1969)
* Büyük Grev (1978)
* Hayvan Deyip Geçme (1980)
* 70 Yaşım Merhaba (1984)
* Kalpazanlık Bile Yapılamıyor (1984)
* Maçinli Kız için Ev (1987)
* Nah Kalkınırsın (1988)

Romanları:

* Kadın Olan Erkek (1955)
* Gol Kralı Sait Hopsait (1957)
* Erkek Sabahat (1957)
* Saçkıran (1959)
* Zübük (1961)
* Şimdiki Çocuklar Harika (1967)
* Tatlı Betüş (1974)
* Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz (1977)
* Surname (1976)
* Tek Yol (1978)

Anılar:

* Bir Sürgünün Hatıraları (1957)
* Böyle Gelmiş Böyle Gitmez (1. bölüm 1966, 2. bölüm 1976)
* Poliste (1967)
* Salkım Salkım Asılacak Adamlar (1987)
* Rüyalarım Ziyan Olmasın (1990)


Masalları:

* Memleketin Birinde (1953)
* Hoptirinam (1960)
* Uyusana Tosunum (1971)
* Aziz Dededen Masallar

Taşlama:

* Azizname (1970)

Fıkralar:

* Nutuk Makinası (1958)
* Az Gittik Uz Gittik (1959)
* Merhaba (1971)
* Suçlanan ve Aklanan Yazılar (1982)
* Ah Biz Ödlek Aydınlar (1985)
* Korkudan Korkmak (1988)

Gezi:

* Duyduk Duymadık Demeyin (1976)
* Dünya Kazan Ben Kepçe (1977)

Oyunlar:

* Biraz Gelir Misiniz (1958)
* Bir Şey Yap Met (1959)
* Toros Canavarı (1963)
* Düdükçülerle Fırçacıların Savaşı (1968)
* Çiçu (1970)
* Tut Elimden Rovni (1970)
* Hadi Öldürsene Canikom (1970)
* Beş Kısa Oyun (1979)
* Bütün Oyunları (Adam Yayınları) (1982)

Şiir:

* Sondan Başa (1984)
* Seviye On Ölüme Beş Kala (1986)
* Kendini Yakalamak (1988)
* Hoşçakalın (1990)
* Sivas Acısı (1995)

Konuşmalar:

* İnsanlar Konuşa Konuşa (1988)
* Çuvala Doldurulmuş Kediler (1995
Asıl içeriğin sadece basit bir görünümüdür. Resimlendirilmiş tam halini görüntülemek için lütfen, buraya tıklayınız.
Invision Power Board © 2001-2008 Invision Power Services, Inc.