Friedrich Wilhelm Nietzsche(alman filozof) |
 |
  |
Friedrich Wilhelm Nietzsche(alman filozof) |
  13.02.2008 -02:14
İleti
#1
|
|||||
 |
Friedrich Wilhelm Nietzsche (d. 15 Ekim 1844 - ö. 25 Ağustos 1900), Alman filozof. hayatı: 15 Ekim 1844’te doğmuştur. Babası Karl Ludwig Protestan Kilisesinde papazdı. Doğumu Prusya Kralı IV Friedrich Wilhelm’in doğum gününe rastladığı için adı Friedrich Wilhelm olmuştur. Çocukluk yıllarını babasının sağlık durumunun genelde. Babası Karl Ludwig 1849’da kör olur daha sonra da beyin süngerleşmesinden ölür. Bu yüzden çocukluk yılları kadınların himayesinde geçmiştir. Daha sonra kadınlar hakkında oluşan görüşlerinde bu yılların etkisinin olduğu söylenir. Çocukluğunda "küçük papaz" olarak adlandırılan Nietzsche yirmi beş yaşına geldiğinde filoloji profösörü olmuştur. Daha sonra extra ordinaryüslüğe kadar yükselmiştir. Felsefeye ilgisi ağır basar ve sağlık sorunları nedeniyle malülen emekli olduktan sonra yaşamını kitap yazarak sürdürmeye başlar. Sağlık sorunları nedeniyle sürekli Avrupa'nın çeşitli bölgelerinde hayatını sürdüren Nietzsche kitaplarına da zor okuyucu bulmuştur. Felsefesini anlattığı kitapları yaşamının sonuna doğru ve öldükten sonra popülarite kazanmıştır. Nietzsche "zamanından önce doğmuş biriyim" diyerek bunu daha önceden görmüştür. Sonunda 1888-1889 kışı süresince görenlerin şaşırdıkları olaylar meydana gelmiş, öyle ki Nietzsche’nin, sahibinin dövdüğü bir atı korumak için önüne geçip, daha sonra ağlayarak atın boynuna sarılıp öptüğü bile görülmüştür. Nietzsche 1889’un ilk günlerinde zihinsel yetilerini tümüyle kaybeder. Çıldırmasının nedeni öğrencilik yıllarında yakalandığı frenginin ilerleyerek üçüncü evreye girmesine bağlandı. On bir yıl boyunca bitkisel denebilecek bir hayat sürdü. 25 Ağustos 1900 tarihinde hayata gözlerini yumdu. "Tanrı öldü" diyerek insanların yaşamlarının gayesi ve sonları hakkında bir sorgulama yapması gerektiğini ve onu körelten, pasifleştiren, zavallı, acınası bir hayvan yapan bütün yapılardan arınması gerektiğini söylemektedir. Kimileri Nirvana kimileri Tanrı der ama Nietzsche sonsuz döngü demiştir. Yapılan birçok ankette dünya tarihinin en zeki insanları sıralamasında üst sıralarda çıkan Nietzsche'nin felsefesi birçok modern yazarı etkilemiş, felsefesinin derinliği hala anlaşılmaya çalışılmaktadır. bütün kronolojisi: 1844 15 Ekim: Nietzsche, Leipzig'in güneybatısında Saksonya'da bir Prusya köyü olan Röcken'de Karl Ludwig Nietzsche adında papaz bir babanın oğlu olarak dünyaya gelir. 1849 30 Temmuz: Babasının ölümü. 1858: Naumburg yakınlarında Almanya'nın önde gelen Protestan yatılı okulu Schulpforta'ya kayıt yaptırır. 1864 Ekim: Teoloji ve filoloji öğrencisi olarak Bonn üniversitesine kayıt yaptırır. 1865 Ekim: Nietzsche, Bonn'daki filoloji hocası F.W.Ritschl'in peşinden Leipzig'e gider ve eğitimine burada devam eder. Leipzig'de eski kitaplar satılan bir dükkanda Schopenhauer'in bir kitabını bulur ve arkadaşlarına bundan böyle bir "Schopenhauer'ci" olduğunu açıklar. 1868 8 Kasım: Nietzsche'nin Leipzig'de Richard Wagner'le ilk buluşması. 1869 Şubat: Henüz doktorasını tamamlamamış olan Nietzsche, Ritschl'in tavsiyesi üzerine Basel üniversitesi klasik filoloji bölümüne genç yaşta öğretim görevlisi olarak atanır. 17 Mayıs: Nietzsche'nin Wagner ve Cosima'ya (von Bülow) Tribschen'de ilk ziyareti. 28 Mayıs: Basel Üniversitesi'nde "Homeros ve klasik filoloji" üzerine bir açılış konuşması yapar. 1870 Ağustos: Nietzsche, Fransa-Almanya savaşı patlak verince üniversiteden izin alır ve gönüllü sıhhiye eri olarak cepheye gider. Ama sağlığının bozulması nedeniyle iki ay sonra Basel'e geri döner. 1871 Ocak: Basel Üniversitesi felsefe kürsüsüne yaptığı başvuru geri çevrilir. İsviçre Alp'lerinden kalbi kırık bir şekilde ayrılır ve klasik filolog olarak mesleğinden giderek hoşnutsuz olmaya başlar, felsefeye yönelir. Bu yıldan sonra Nietzsche bozuk sağlığıyla sürekli bir mücadeleye girer. 1872 Ocak: İlk kitabı " Die Geburt der Tragödie aus dem Geiste der Musik" (müziğin ruhundan trajedinin doğuşu) yayınlanır. Şubat - Mart: Basel'de "eğitim kurumlarımızın geleceği" konulu halka açık seminerler verir. 22 Mayıs: Nietzsche, Bayreuth Tiyatrosu'nun temel atma töreni için Bayreuth'a giden Wagner'in 59. doğum gününde besteciye eşlik eder. 1876 Ağustos: 1. Bayreuth festivali. Wagner'le dostluğu gölgelenir. Eylül: Paul Ree ile birlikte Bayreuth'tan ayrılır. Ekim: Basel Üniversitesi sağlığının bozuk olduğu gerekçesiyle Nietzsche'ye bir yıllık hastalık izni verir. 1878: "Menschliches, Allzumenschliches" (insanca, pek insanca) ilk bölümü Voltaire'e adanmıştır. 3 Ocak: Wagner Nietzsche'ye yeni yayımlanan eseri Parsifal'in bir kopyasını gönderir. Mayıs: Nietzsche Wagner'e yazdığı son mektupla birlikte "insanca pek insanca: Özgür ruhlar için bir kitap" adlı çalışmasının bir kopyasını gönderir. Wagner'den tamamen kopar. 1879: İnsanca, pek insanca 'nın ikinci cilt birinci kısmı: Assorted opinions and maxims. Nietzsche sağlığının bozukluğu öne sürülerek Basel'deki kürsüsünden istifa etmeye zorlanır. Bundan sonraki on yıl boyunca otel odalarında ve pansiyonlarda yaşayan yalnız bir gezgin yaşamı sürecektir. 1880: İnsanca, pek insanca, ikinci cilt ikinci kısım: gezgin ile gölgesi. 1881: Tan kızıllığı. Ahlakın önyargıları üstüne düşünceler. Sils Maria'da ilk yazını geçirir. 1882: Şen bilim (Neşeli bilgelik adıyla da bilinir) 125. aforizmada bir deli, tanrının öldüğünü açıklar. Mart: Paul Ree Roma'ya gitmek üzere Cenova'da Nietzsche'den ayrılır. Ree Roma'da Lou Salome ile tanışır ve ona aşık olur. Nisan: Nietzsche Roma'ya gider ve Lou Salome ile tanışır. Nietzsche birkaç gün sonra, önce Ree aracılığı ile daha sonra şahsen Salome'ye evlenme teklif eder. Teklifi geri çevrilse de kendisi, Ree ve Salome arasındaki düşünsel "menage a trois" bağlılıktan hoşnuttur. Yıl sonunda Nietzsche, Ree ve Salome'den kopar ve kendisini ikisinin ihanetine uğramış hisseder. 1883: Böyle Buyurdu Zerdüşt : Herkes ve hiç kimse için bir kitap adlı çalışmasının birinci ve ikinci kitaplarını yazar. 13 Şubat: Wagner'in ölümü, 1884, Nice'de Zerdüşt'ün üçüncü kısmını yazar. 1885: Zerdüşt'ün dördüncü ve son bölümünü sınırlı sayıda ve kendi başına yayımlatır. 1886: İyinin ve Kötünün Ötesinde. Geleceğin felsefesine prelüd. 1887: Yeraltından notlar'ın Fransızca baskısı tesadüfen eline geçer ve böylece Dostoyevski'yi keşfeder. 10 Kasım: Ahlakın soykütüğü üstüne: Bir polemik. 1888 Mayıs - Ağustos: Wagner olayı; Dionysos Dithyrambosları 'nı bitirir. (1891'de yayımlanır.) Eylül: Deccal (1894'de yayımlanır.) Ekim - Kasım: Ecce Homo'yu yazar. (Kitabın yayımlanması Elisabeth Förster Nietzsche tarafından 1908'e dek ertelenir.) Aralık: Nietzsche Wagner'e karşı. (1895'te yayımlanır.) 1889: Putların alacakaranlığı (Özgün adı: Bir psikoloğun atıllığı.) 3 Ocak: Nietzsche, Torino'da Piazza Carlo'da sinir krizi geçirir ve sahibi tarafından kırbaçlanan yaşlı bir atın boynuna sarılarak ağlar. 18 Ocak: Jena üniversitesindeki psikiyatri kliniğine kaldırılır. Doktorlar "ileri yeti yitimi" teşhisi koyarlar. 1890: Nietzsche'nin annesi oğlunu alır ve bakmak üzere Naumburg'taki evine getirir. 1897 20 Nisan: Annesinin ölümü. Kız kardeşi Nietzsche'yi alarak beraberinde Naumburg'tan, 1894'de Nietzsche arşivini taşımış olduğu Weimar'a götürür. 1900 - 25 Ağustos: Nietzsche Weimar'da ölür. Röcken'de babasının mezarının yanına gömülür. 1901: 1880'lerde kaleme alınan Nachlass'tan 500 bölüm Güç istemi adıyla yayımlanır. 1906'da kitabın ikinci baskısı bu sefer 1067 bölümlük bir çalışma olarak piyasaya çıkar.   |
||||
 |
 
|
||||
|
Benzer Konular
| Konu Başlığı | Yanıtlar | Konuyu Başlatan | Okunma | Son Faaliyet | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
0 | NTVMSNBC | 64 | 06.01.2008 -15:37 Son İleti: NTVMSNBC |
|||
|
0 | NTVMSNBC | 106 | 02.02.2008 -16:16 Son İleti: NTVMSNBC |
|||
|
0 | NTVMSNBC | 72 | 08.02.2008 -17:17 Son İleti: NTVMSNBC |
|||
|
0 | NTVMSNBC | 66 | 08.02.2008 -12:37 Son İleti: NTVMSNBC |
|||
|
0 | NTVMSNBC | 50 | 11.02.2008 -14:33 Son İleti: NTVMSNBC |
|||
Konuya Verilen İnternet Bağlantıları
| Sayfa | Tarih | Ziyaretler |
|---|---|---|
| alman filazof nietszche - Google Search | 20.10.2008 -23:32 | 1 |
| leipzig filozof - Google'da Ara | 21.10.2008 -19:18 | 1 |
| online kitap almanya - Google-Suche | 24.10.2008 -02:41 | 1 |
| wagner'in ÖĞRENCİLİK yılları - Google'da Ara | 28.10.2008 -14:22 | 1 |
| wagner'in ÖĞRENCİLİK yılları - Google'da Ara | 28.10.2008 -14:22 | 1 |
| alman filozof nietzsche - Google'da Ara | 31.10.2008 -00:37 | 1 |
| alman filozof nietzsche - Google Search | 31.10.2008 -16:45 | 1 |
| alman filazof - Google'da Ara | 17.11.2008 -18:29 | 1 |
| alman filozof nice - Google'da Ara | 20.11.2008 -15:29 | 2 |
| ALMANYA 2. WİLHELM - Google'da Ara | 29.11.2008 -19:46 | 1 |
|
Basit Görünüm | Tarih: 02.12.2008 -06:20 |
|
Dünyayı daha iyi yapmayan insan, insan değildir. |
